DAP nedir? Belirlenen yerde teslim, DPU ve DDP farkı

DAP nedir?

DAP (Delivered at Place, “belirlenen yerde teslim”), Incoterms 2020 kurallarından biridir. Satıcı malı alıcının ülkesinde kararlaştırılan yere kadar kendi taşıtır. Mal, varış yerinde gelen araç üzerinde boşaltmaya hazır olarak alıcının emrine verildiğinde teslim edilmiş sayılır ve risk alıcıya geçer. İthalat gümrüğü ve vergiler alıcıya aittir.

DAP her taşıma şeklinde kullanılabilir: tır, uçak, gemi ya da bunların birleşimi. Teslim yeri bir liman terminali, bir gümrük deposu ya da alıcının fabrikası olabilir. Kural D grubundadır; yani satıcı, malı varış ülkesine kadar götürür ve yol boyunca riski taşır.

DAP’de kim neyi öder?

Kalem	Satıcı	Alıcı
Malın hazırlanması, ambalaj ve işaretleme	Satıcı	—
İhracat gümrük işlemleri ve masrafları	Satıcı	—
Ana taşıma (navlun) ve varış yerine kadar bütün taşıma	Satıcı	—
Varsa transit ülkelerdeki gümrük işlemleri	Satıcı	—
Yolculuk boyunca risk	Satıcı	—
Taşıma sigortası	Zorunlu değil; riski satıcı taşıdığı için çoğu zaman satıcı yaptırır	—
Varış yerinde araçtan boşaltma	Yalnızca taşıma sözleşmesinde satıcıya yüklenmişse	Alıcı
İthalat gümrük işlemleri, gümrük vergisi ve ithalatta alınan diğer vergiler	—	Alıcı
Teslimden sonraki taşıma ve depolama	—	Alıcı

Tablodan da görüldüğü gibi DAP’de satıcının maliyeti, FOB ya da CIF teslime göre çok daha uzun bir yolu kapsar. Teklif verirken ana taşımanın yanında varış ülkesindeki iç taşımayı, transit masraflarını ve sigortayı da hesaba katın. Taşıma kalemlerinin nasıl oluştuğu navlun nedir yazısında anlatılıyor.

İthalat gümrüğü ve vergiler kimde?

DAP’de ithalat gümrük işlemleri alıcıya aittir. Alıcı ithalat beyanını verir, varsa ithalat lisansı ya da izinleri alır, gümrük vergisini ve ithalatta alınan KDV gibi vergileri öder. Satıcının yükümlülüğü, malı ihracat gümrüğünden geçirmek ve varsa yoldaki transit ülkelerin işlemlerini yapmaktır.

Bu yüzden DAP, varış ülkesinde gümrük işlemlerini yürütecek bir temsilcisi olmayan ihracatçılar için DDP’ye göre daha güvenli bir seçenektir. Satıcı, kendisinin yapamayacağı bir işlemin sorumluluğunu almamış olur.

DAP, DPU ve DDP farkı

Üç kural da D grubundadır ve satıcı malı varış yerine kadar götürür. Aralarındaki fark iki soruda toplanır: malı araçtan kim boşaltır, ithalat vergilerini kim öder?

	DAP	DPU	DDP
Açılımı	Delivered at Place, belirlenen yerde teslim	Delivered at Place Unloaded, boşaltılmış olarak teslim	Delivered Duty Paid, gümrük vergileri ödenmiş teslim
Teslim anı	Mal, varış yerinde araç üzerinde boşaltmaya hazır olduğunda	Mal, varış yerinde araçtan boşaltıldığında	Mal, ithalat işlemleri yapılmış olarak araç üzerinde boşaltmaya hazır olduğunda
Boşaltma	Alıcı	Satıcı	Alıcı
İthalat gümrüğü ve vergiler	Alıcı	Alıcı	Satıcı
Satıcı için risk düzeyi	Orta	Orta; boşaltma riski de satıcıda	En yüksek

DPU, Incoterms 2020’de satıcının malı boşaltmakla yükümlü olduğu tek kuraldır. DDP ise satıcıya en fazla yükü getiren kuraldır: varış ülkesindeki ithalat beyanı ve ithalat vergileri de satıcının işidir. Satıcı o ülkede ithalat işlemlerini yürütemiyorsa DDP yerine DAP daha güvenlidir.

Boşaltma masrafı kimde?

DAP’de mal araç üzerinde teslim edilir; boşaltma alıcının işidir ve kural olarak masrafı da alıcıya aittir. Uygulamada tartışma, satıcının yaptığı taşıma sözleşmesinden çıkar. Nakliyecinin ya da hat şirketinin satıcıya verdiği fiyata varış yerindeki boşaltma ya da terminal masrafları dahilse, bu masraf satıcının ödediği navluna girmiş olur.

ICC’nin Incoterms 2020 açıklamalarına göre bu durumda satıcı, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, taşıma sözleşmesi gereği ödediği boşaltma masrafını alıcıdan ayrıca isteyemez. Yani teklifinizde fark etmeden boşaltmayı da üstlenmiş olabilirsiniz.

• Navlun teklifini kalem kalem isteyin: Varış limanı ya da terminal masraflarının, boşaltmanın dahil olup olmadığını yazılı olarak öğrenin.
• Satış sözleşmesine yazın: Boşaltma ve varış terminali masraflarının alıcıya ait olduğunu açıkça belirtin; satıcı ödeyecekse fiyata ekleyin.
• Boşaltmayı siz yapacaksanız DPU kullanın: Satıcının boşaltacağı biliniyorsa DAP yerine DPU yazmak riskin de doğru yerde geçmesini sağlar.

Sözleşmede nasıl yazılır?

DAP her zaman varış yeriyle birlikte ve kural sürümü belirtilerek yazılır. Yer ne kadar açık yazılırsa tartışma o kadar azalır: şehir adı yetmez, mümkünse teslim noktasının açık adresi yazılmalıdır.

• Doğru: “DAP Milano, alıcının deposu, Incoterms® 2020” ve sözleşmede deponun açık adresi.
• Eksik: “DAP İtalya” ya da yalnızca “DAP Milano”. Şehrin hangi noktasında teslim edileceği belirsiz kalır; iç taşıma masrafı tartışmaya açılır.

Fiyat, teklif ve proforma faturada da aynı ifadeyi kullanın. Akreditifle çalışıyorsanız akreditifteki teslim şekli ve taşıma belgesi bu ifadeyle uyumlu olmalıdır.

DAP ne zaman avantajlı, ne zaman riskli?

• Avantajlı: Alıcı kapısına kadar tek fiyat istiyorsa ve sizin güvendiğiniz bir nakliyeci varsa. Taşımayı kendiniz organize ettiğiniz için sevkiyat tarihini ve hizmet kalitesini kontrol edersiniz.
• Avantajlı: Kara yoluyla komşu ve yakın pazarlara düzenli tır sevkiyatı yapıyorsanız. Taşıma maliyetini iyi bildiğiniz rotalarda DAP teklifi alıcı için karar vermeyi kolaylaştırır.
• Riskli: Varış ülkesinin yolları, limanları ya da transit işlemleri hakkında bilginiz azsa. Yolda gecikme ve hasar riski sizdedir.
• Riskli: Alıcının ithalat işlemlerini yapıp yapamayacağından emin değilseniz. Mal gümrükte beklerse masraf ve tartışma çıkar; ürünün ithalat izni gerektirip gerektirmediğini sevkiyattan önce kontrol edin.

Sık sorulanlar