CIF nedir? CIF ile CFR farkı
CIF ve CFR’de riskin neden yükleme limanında geçtiği, sigortanın asgari kapsamı, CIF fiyatının nasıl oluştuğu ve konteyner yüklerinde CIP ile CPT’nin neden önerildiği.
Alper AzakoğluDış ticaret danışmanı
2 dakikalık okuma
Son güncelleme:
CIF nedir?
CIF (Cost, Insurance and Freight), Incoterms 2020 kurallarından biridir. Satıcı malı ihracat gümrüğünden geçirir, varış limanına kadar deniz navlununu öder ve alıcı lehine taşıma sigortası yaptırır. Buna rağmen risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer.
Sözleşmede varış limanıyla yazılır: “CIF Rotterdam Limanı, Incoterms® 2020”. Yani CIF’te yazılan liman, riskin geçtiği yer değil, navlunun ödendiği yerdir.
CFR nedir?
CFR (Cost and Freight), CIF’in sigortasız hâlidir. Satıcı navlunu öder, mal gemiye yüklenince risk alıcıya geçer; ama satıcının sigorta yaptırma yükümlülüğü yoktur. Alıcı yolculuk boyunca kendi riskini taşıdığı için sigortayı genellikle kendisi yaptırır.
CIF ile CFR farkı
| CFR | CIF | |
|---|---|---|
| Açılımı | Cost and Freight (mal bedeli ve navlun) | Cost, Insurance and Freight (mal bedeli, sigorta ve navlun) |
| Riskin geçtiği an | Mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde | Mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde |
| Deniz navlununu ödeyen | Satıcı | Satıcı |
| Taşıma sigortası | Satıcının yükümlülüğü yok; alıcı kendi riski için yaptırır | Satıcı, alıcı lehine en az ICC (C) kapsamında ve fatura bedelinin %110’u kadar yaptırır |
| Satıcının alıcıya vereceği belgeler | Ticari fatura, taşıma belgesi (konşimento) | Ticari fatura, konşimento, sigorta poliçesi ya da sertifikası |
| Taşıma şekli | Yalnızca deniz ve iç su yolu | Yalnızca deniz ve iç su yolu |
| Konteyner yüklerinde karşılığı | CPT | CIP |
Dikkat
En sık yapılan hata, CIF’te riskin varış limanında geçtiğini sanmaktır. Mal yolda hasar görürse alıcı yine ödemekle yükümlüdür; kaybını sigortadan ister. Bu yüzden sigorta poliçesinin alıcıya zamanında ve doğru düzenlenmiş olarak verilmesi önemlidir.
CIF fiyatı nasıl oluşur?
CIF fiyatı, FOB fiyatına deniz navlununun ve sigorta priminin eklenmesiyle bulunur. Aşağıdaki rakamlar yöntemi göstermek için verilmiş örneklerdir.
| Kalem (örnek) | Tutar |
|---|---|
| FOB fiyatı | 21.300 USD |
| Deniz navlunu (yükleme limanından varış limanına) | 1.800 USD |
| Sigorta primi (örnek oran, %110 bedel üzerinden) | 60 USD |
| CIF fiyatı | 23.160 USD |
Hangisini seçmelisiniz?
- Alıcı sigortasını kendisi yapıyorsa: CFR yeterlidir; fiyatınız sadeleşir ve sigorta belgesiyle uğraşmazsınız.
- Alıcı tek fiyat ve belge paketi istiyorsa: CIF tercih edilir; özellikle akreditifli satışlarda bankalar sigorta belgesini ister.
- Yük konteynerdeyse: CIF yerine CIP, CFR yerine CPT kullanın. CIP’te asgari sigorta kapsamı daha geniştir (ICC A).
Teslim şeklini ve sözleşmeyi birlikte netleştirelim
Alıcıya göre doğru teslim şeklini seçiyor, fiyat ve belge listesini hazırlıyor, sevkiyatı koordine ediyoruz.
Sık sorulanlar
CIF’te navlunu satıcı ödüyor; neden risk alıcıda?
Çünkü C grubu kurallarda masrafın geçtiği yer ile riskin geçtiği yer farklıdır. Satıcı malı varış limanına kadar taşıtır ve navlunu öder, ama risk mal yükleme limanında gemiye yüklenince alıcıya geçer. Yolda hasar olursa alıcı, satıcının yaptırdığı sigortaya başvurur.
CIF sigortası yeterli mi?
Çoğu zaman değil. Incoterms 2020’de CIF için asgari kapsam ICC (C) şartlarıdır; bu kapsam yalnızca yangın, batma, karaya oturma gibi büyük olayları karşılar. Kırılma, ıslanma ya da hırsızlık için daha geniş teminat (ICC A) gerekiyorsa sözleşmeye yazılmalıdır.
Türkiye’de ithalatta gümrük vergisi CIF değer üzerinden mi hesaplanır?
Evet. Gümrük Kanunu’na göre ithal eşyasının gümrük kıymetine, Türkiye gümrük bölgesine giriş yerine kadar olan taşıma ve sigorta giderleri eklenir. FOB ya da EXW alım yapsanız bile vergi matrahı bu giderler eklenerek hesaplanır. Ayrıntılar: gümrük vergisi hesaplama.
Konteynerle gönderiyorum; CIF kullanabilir miyim?
Kullanılabilir ama önerilmez. Konteyner yükleri terminalde teslim edildiği için ICC, CIF yerine CIP, CFR yerine CPT kullanılmasını önerir.
Kaynaklar
- Milletlerarası Ticaret Odası (ICC), Incoterms® 2020: iccwbo.org
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu, gümrük kıymeti hükümleri: mevzuat.gov.tr
Yazar
Alper Azakoğlu
30 yıldır organize sanayi bölgelerindeki üreticilere dış ticaret danışmanlığı ve dış ticaret müdürlüğü yapıyor. Bilgi Bankası’ndaki rehberleri sahadaki kendi vakalarından yazıyor.