Demuraj nedir? Detention farkı, serbest süre ve hesaplama

Demuraj nedir?

Demuraj (demurrage), dolu konteynerin terminalde, hattın tanıdığı ücretsiz süreyi (free time) aşarak beklemesi hâlinde taşıyıcının gün başına aldığı ücrettir. Konteyner terminalden çıktıktan sonra sizde fazla kalırsa adı detention olur. Gemi kiralamada ise demuraj, yükleme ya da boşaltma için tanınan sürenin aşılmasının bedelidir.

Kısacası demuraj, konteyneri ya da gemiyi gereğinden uzun tutmanın fiyatıdır. Belge eksikliği, gümrükte bekleme ya da boş konteyneri geç iade etmek, küçük bir sevkiyatın maliyetini hızla artırabilir.

Demuraj ve detention farkı

İki ücret de konteyner (ekipman) için alınır; fark, konteynerin nerede beklediğidir. Demuraj terminalin içindeki, detention terminalin dışındaki süreyi kapsar.

Ücret	Konteyner nerede?	İthalatta sayılan süre	İhracatta sayılan süre
Demuraj (demurrage)	Dolu konteyner terminalin içinde	Konteynerin gemiden boşaltılmasından dolu olarak terminalden çıkışına kadar	Dolu konteynerin terminale girişinden gemiye yüklenmesine kadar
Detention	Konteyner terminalin dışında, sizin elinizde	Dolu çıkıştan boş konteynerin depoya iadesine kadar	Boş konteynerin depodan alınmasından dolu olarak terminale girişine kadar

Bazı hatlar iki ücret için ayrı serbest süre verir, bazıları ise ikisini tek bir toplam süreye bağlar; buna birleşik demuraj ve detention (combined D&D) denir. Hangisinin uygulandığını teklif ve booking aşamasında öğrenin. Booking onayında neler yazdığı için: booking nedir.

Gemi demurajı: kiralama sözleşmesinde süre aşımı

Dökme ve konvansiyonel yüklerde gemi bir kiralama sözleşmesiyle (charter party) tutulur. Sözleşme, yükleme ve boşaltma için belirli bir süre tanır; buna laytime, Türkçede starya denir. Bu süre aşılırsa kiracı, sözleşmede gün başına belirlenen tutarı gemi sahibine öder. Bu gemi demurajıdır ve konteyner demurajından ayrı bir konudur; tutarı ve hesabı tamamen sözleşmeye bağlıdır.

Serbest süre (free time) nedir?

Serbest süre, hattın konteyneri ücretsiz kullanmanıza izin verdiği gün sayısıdır. Limana ve hatta göre değişir. Süre dolduktan sonra her gün için tarifedeki ücret işler.

• Teklifte isteyin: Navlun teklifini karşılaştırırken serbest süreyi de karşılaştırın. Ucuz navlun ama kısa serbest süre, toplamda pahalıya gelebilir.
• Ek gün alın: Hatlar booking aşamasında ya da varıştan önce ek serbest gün satın almaya izin verebilir. Ek günün fiyatını, gecikme hâlinde ödeyeceğiniz demurajla karşılaştırın.
• Sayımı netleştirin: Sürenin hangi olayla başladığını (boşaltma ya da kapıdan giriş), hafta sonu ve tatil günlerinin sayılıp sayılmadığını tarifeden kontrol edin.

Demuraj nasıl hesaplanır?

Hesap basittir: serbest süreyi aşan gün sayısı, tarifedeki günlük ücretle çarpılır. Tarife kademeliyse her kademe ayrı hesaplanır ve toplanır. Aşağıdaki tablo yalnızca yöntemi göstermek içindir; gün sayıları ve ücretler örnektir, gerçek tarife hatta, limana ve konteyner tipine göre değişir.

Kalem (örnek)	Gün	Tutar
Gemiden boşaltma	1. gün	—
Serbest süre (örnek: 7 gün)	1–7. günler	0 USD
1. kademe (örnek: 40 USD/gün, 5 gün)	8–12. günler	200 USD
2. kademe (örnek: 80 USD/gün)	13–15. günler (3 gün)	240 USD
Konteyner başına demuraj	15. gün terminalden çıkış	440 USD
2 konteyner için toplam		880 USD

Aynı konteyner terminalden çıktıktan sonra boş iadesi de gecikirse, o süre için ayrıca detention hesaplanır. Konteyner sayısı arttıkça tutar doğrudan katlanır; günlük ücret konteyner tipine göre de değişebilir. Konteyner tipleri için: konteyner ölçüleri.

Demuraj ile ardiye farkı

Demuraj, hattın kendi konteyneri (ekipmanı) için aldığı ücrettir. Ardiye ise liman, terminal ya da geçici depolama yeri işletmesinin, malın veya konteynerin sahasında depolanması için aldığı ücrettir. İkisi farklı şirketlere ödenir ve aynı günlerde birlikte işleyebilir: malınız limanda beklerken hem hatta demuraj hem de terminale ardiye ödeyebilirsiniz.

Ayrıca gümrük mevzuatı, geçici depolamadaki eşya için gümrük işleminin başlatılması gereken süreler öngörür. Bu süreler aşılırsa eşya tasfiye sürecine girebilir; bu, demurajdan daha ağır bir sonuçtur.

Demuraj nasıl önlenir?

1. Belgeleri gemi varmadan hazırlayın. Ticari fatura, çeki listesi, menşe belgesi ve ürününüz gerektiriyorsa izin ve uygunluk belgelerini sevkiyattan önce tamamlayın. Orijinal konşimentonun varıştan önce elinizde olmasını sağlayın; ayrıntılar: konşimento nedir.
2. Serbest süreyi pazarlık edin. Yoğun dönemlerde ya da gümrük işlemi uzun süren ürünlerde, ek serbest günü teklif aşamasında isteyin.
3. Ordinoyu erken alın. Varış ihbarı (arrival notice) gelince navlun ve yerel masrafları ödeyip hat acentesinden teslim talimatını alın. Bu belge olmadan konteyner terminalden çıkamaz: ordino nedir.
4. Gümrük beyanını önceden hazırlayın. Beyanname bilgilerini ve vergi hesabını gümrük müşavirinizle gemi varmadan çıkarın; böylece konteyner terminale iner inmez işlem başlar.
5. Boşaltma ve iadeyi planlayın. Konteyneri çektiğiniz gün boşaltma ekibini ve aracı hazır tutun; boş konteyneri hattın gösterdiği depoya zamanında iade edin.

Demuraj faturasına itiraz

Demuraj faturası geldiğinde ödemeden önce kontrol edin. Hatalar sık görülür ve yazılı itirazla düzeltilebilir.

• Tarihleri karşılaştırın: Faturadaki boşaltma, kapıdan çıkış ve boş iade tarihlerini terminal kayıtları ve konteyner teslim-tesellüm belgeleriyle eşleştirin.
• Serbest süreyi kontrol edin: Faturada, booking’de ya da sözleşmenizde yazan serbest gün sayısının uygulandığından emin olun.
• Sizden kaynaklanmayan gecikmeleri belgeleyin: Terminalin kapalı olması, konteynerin teslime hazır olmaması ya da iade deposunun konteyner kabul etmemesi gibi durumları e-posta ve kayıtlarla gösterin.
• Süresinde ve yazılı itiraz edin: Hattın itiraz kanalını ve süresini öğrenin; itirazınızı gerekçesi ve belgeleriyle yazılı yapın.

Sık sorulanlar