İhracat nedir, nasıl yapılır? İlk ihracatın adımları

İhracat nedir?

İhracat, bir malın gümrük mevzuatına uygun olarak Türkiye’den yurt dışına satılıp gönderilmesidir. Hizmetlerin yurt dışındaki müşteriye satışı da ihracat sayılabilir; bu yazı mal ihracatını anlatır.

İhracatın iki yarısı vardır. Birinci yarı evrak, gümrük ve lojistiktir: bunlar kurallıdır ve bir gümrük müşaviriyle öğrenilir. İkinci yarı ise doğru ülkeyi ve o ülkede ürününüzü gerçekten satın alan alıcıyı bulmaktır. İlk ihracatı zorlaştıran çoğu zaman bu ikinci yarıdır.

Başlamadan önce

• Vergi mükellefi bir işletme: Şahıs ya da sermaye şirketi; ihracat faturası düzenleyebilmeniz için.
• İhracatçı birliği üyeliği: 5910 sayılı Kanun gereğince ihracatçılar ürünlerinin bağlı olduğu ihracatçı birliğine üye olur.
• Gümrük müşaviri: İhracat beyannamesini sizin adınıza verir; ilk ihracattan önce tanışın.
• Ürünün GTİP’i: Bütün işlemler bu koda dayanır. Bulmak için: GTİP sorgulama.
• İhracata uygun fiyat ve kapasite: Ambalaj, etiket ve belgeler dahil maliyetinizi ve aylık ayırabileceğiniz miktarı bilin.

İlk ihracatın adımları

1. Hedef pazarı seçin. Ürününüzün en çok ithal edildiği, büyüyen ve girebileceğiniz ülkeleri kayıtlarla belirleyin. Yöntem: hedef pazar tespiti.
2. Alıcıları bulun. Seçtiğiniz ülkelerde ürününüzü bugün ithal eden firmaları belirleyin. Yöntemler: yurt dışında müşteri bulma.
3. İlk teması kurun ve teklif verin. Kısa bir tanıtım, ürün bilgileri ve fiyatla başlayın; ciddi ilgi gelince proforma fatura gönderin.
4. Teslim ve ödeme şeklini netleştirin. Teslim şeklini Incoterms 2020 kurallarıyla yazın; ödemeyi peşin, vesaik mukabili ya da akreditif gibi riskinizi karşılayan bir yöntemle güvenceye alın.
5. Ürünü hazırlayın. Alıcı ülkenin istediği etiket, ambalaj, belge ve standartları üretimden önce kontrol edin.
6. Sevkiyatı planlayın. Nakliyeciden navlun teklifi alın, yükleme tarihini netleştirin.
7. Gümrük işlemlerini yaptırın. Ticari fatura, çeki listesi ve gerekiyorsa menşe belgesiyle müşaviriniz ihracat beyannamesini verir.
8. Belgeleri gönderin ve tahsil edin. Belgeleri ödeme yöntemine göre bankanız aracılığıyla ya da doğrudan alıcıya gönderin; tahsilatı takip edin.
9. KDV iadesi ve kayıtlar. İhracat belgelerini saklayın; KDV iadesini mali müşavirinizle yürütün.

İlk ihracatta sık yapılan hatalar

• Herkese teklif göndermek: Ülke seçmeden yapılan toplu e-postalar çoğu zaman cevapsız kalır ve zaman kaybettirir.
• Ödemeyi güvenceye almadan mal göndermek: Tanımadığınız bir alıcıya açık hesapla mal göndermek tahsilat riskini tamamen size bırakır.
• Belirsiz teslim şekli: “FOB” yazıp limanı yazmamak, navlun ve risk konusunda tartışmaya yol açar.
• Belgeler arasında tutarsızlık: Proforma, fatura, çeki listesi ve konşimento aynı bilgileri taşımalıdır.
• Alıcı ülkenin şartlarını sonradan öğrenmek: Etiket, sertifika ya da kayıt eksikliği malın gümrükte beklemesine neden olur.

Sık sorulanlar