Turquality nedir? Başvuru şartları ve destekler
Turquality ve Marka Destek Programı’nın farkı, başvuru şartları, desteklenen harcamalar, %50 destek oranı ve süreler, ön incelemeden harcama başvurusuna kadar süreç.
Turquality nedir?
Turquality (TURQUALITY®), Türk şirketlerinin markalarını yurt dışında konumlandırmasını destekleyen devlet destekli markalaşma programıdır. Şirketin yurt dışındaki tanıtım, mağaza, danışmanlık, istihdam ve tescil gibi harcamalarının %50’si karşılanır. Programın dayanağı 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar, uygulama esasları Ticaret Bakanlığı genelgesidir.
Aynı mevzuatın içinde iki basamak vardır: Marka Destek Programı ve TURQUALITY® Destek Programı. İki program için de başvuru aynı sistemden yapılır ve ön incelemeden geçer; sonucu Bakanlık bildirir. Şirket sonradan Turquality’ye alınırsa Marka programında yararlandığı bazı destek süreleri (ör. kurumsal altyapı danışmanlığı ve istihdam) Turquality’deki sürelerden düşülür; yani Marka programı, Turquality’ye giden yolda bir basamak olarak tasarlanmıştır.
Mevzuat Ekim 2026 itibarıyla şöyledir: 18 Ağustos 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 5973 sayılı Karar’ın 17. maddesi programı düzenler; Karar son olarak 7 Mart 2026’da değiştirilmiştir. Uygulama ayrıntıları ise Ticaret Bakanlığı’nın Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelgesi’ndedir; genelgenin bugünkü metni 26 Haziran 2026’da yürürlüğe girmiştir.
Programı kim yürütür?
- Ticaret Bakanlığı: Genelgeyi çıkarır, başvuruları sonuçlandırır, hedef pazarları ve gelişim yol haritasını onaylar.
- Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM): Programın uygulanmasını, tanıtımını ve koordinasyonunu TİM bünyesindeki TURQUALITY® Sekretaryası yürütür.
- İhracatçı birlikleri genel sekreterlikleri: Harcama başvurularını inceleyen kuruluşlardır; şirket, üyesi olduğu birliğe başvurur.
- Yetkilendirilmiş danışmanlık firmaları: Bakanlıkça yetkilendirilen yönetim danışmanlığı firmaları ön incelemeyi yapar ve gelişim yol haritasını hazırlar.
Onaylanan destek tutarları Bakanlığın bildirimiyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ödenir. Ödeme öncesinde şirketin vergi ve sosyal güvenlik borçları kontrol edilir; varsa mahsup edilebilir.
Turquality ile Marka Destek Programı farkı
| Marka Destek Programı | TURQUALITY® Destek Programı | |
|---|---|---|
| Destek oranı | %50 | %50; beşinci yıldaki performans değerlendirmesinde puan yetersizse %40’a, sonraki değerlendirmede de yetersizse %25’e düşer |
| Destek süresi | 4 yıl | Her hedef pazar için 5 yıl |
| Kurumsal altyapı danışmanlığı ve istihdam desteği | En fazla 4 yıl | En fazla 5 yıl; Marka programında geçen süre düşülür |
| Yıllık üst limit | Genelge’de belirlenir | Marka programındakinin iki katı |
Yıllık üst limitler Genelge’de belirlenir ve her yıl TÜFE ile Yİ-ÜFE değişimlerinin ortalaması oranında güncellenir. Güncel tutarları başvurudan önce Bakanlığın destek sayfasından kontrol edin.
Turquality başvuru şartları
- İhracat: Son üç takvim yılında ortalama en az 3.000.000 ABD doları ihracat ve bu yılların her birinde ihracat.
- Marka tescili: Türkiye’de tescilli bir marka ve Madrid Protokolü’ne taraf en az bir ülkede yurt dışı tescil; her iki tescil de en az bir yıllık olmalıdır.
- Tescil sırası: Yurt içi başvuru tarihi, yurt dışı başvuru tarihinden önce ya da aynı gün olmalıdır.
- Tescil sahibi: Tesciller başvuran şirkete ya da onun ilişkili veya ana şirketine ait olmalıdır.
- Marka içeriği: Markada Türk malı imajına zarar verecek ifade ya da işaret bulunmamalıdır.
- İstisna: Son bir yılda en az 10.000.000 ABD doları ihracat yapan şirketlerde ihracat ortalaması ve tescil süresi şartları aranmaz.
Dikkat
Satın alınan yabancı markalar desteklenmez. Ayrıca şirketin hisselerinin yarısından fazlası satılırsa, devralan şirketin 2 ay içinde markanın faaliyetlerini sürdüreceğine dair taahhütname vermesi gerekir; verilmezse marka programdan çıkarılır.
Hangi harcamalar desteklenir?
- Tanıtım: Reklam ve tanıtım faaliyetleri; desteklenen faaliyetlerin listesi Genelge ekindedir.
- Fuarlar: Yurt dışı fuar katılımları.
- Danışmanlık: Kurumsal altyapı danışmanlığı ile bilişim, eğitim ve dış kaynak gibi danışmanlık hizmetleri.
- Yurt dışı birimler: Depolama, birim kirası, temel kurulum ve konsept mimari giderleri; franchise mağazalar.
- İstihdam: Aynı anda en fazla 10 kişi: tasarımcı, mühendis ve en fazla bir destek uzmanı. Şirket ortakları ve idari kadrolar desteklenmez.
- Fikri mülkiyet: Yurt dışında patent, faydalı model, endüstriyel tasarım ve marka tescili.
- Pazara giriş: Pazara giriş belgeleri, ruhsat ve klinik testler.
- Pazar araştırması ve gelişim yol haritası: Yol haritası marka başına bir kez desteklenir.
Başvuru süreci adım adım
- Şartları kontrol edin. İhracat rakamlarınızı ve yurt içi, yurt dışı marka tescillerinizin tarihlerini belgeleyin.
- Sistemden başvurun. Başvuru, Genelge ekindeki belgelerle Bakanlığın destek sistemi üzerinden yapılır. Yetkili kişilerin e-imza taahhütnamesi ya da kullanıcı yetkilendirme formu TURQUALITY® Sekretaryası’na iletilir.
- Ön inceleme. Bakanlık, ön inceleme için bir yönetim danışmanlığı firması görevlendirir. Ön inceleme bedelini şirket öder; inceleme raporu Bakanlığa gider ve sonuç şirkete sistemden bildirilir.
- Gelişim yol haritası. Kapsama alınan şirket, ön incelemeyi yapan firma dışında yetkilendirilmiş bir danışmanlık firması seçer. Beş yılı kapsayan yol haritası, kapsama alınma bildiriminden itibaren en geç 6 ay içinde sisteme yüklenir. Bakanlık onaylayana kadar destek ödemesi yapılmaz.
- Hedef pazar onayı. Her yeni hedef pazar için başvuru formuyla onay istenir. Onay alınmadan o pazarda yapılan harcamalar desteklenmez.
- Harcama başvuruları. Ödeme belgesinin tarihinden itibaren 6 ay içinde, fuarlarda ise fuarın bitiminden itibaren 3 ay içinde sistem üzerinden ihracatçı birliğine başvurulur. Ödemelerin bankacılık sistemi üzerinden yapılmış olması gerekir.
Başvurudan önce hazırlık
Turquality bir markalaşma programıdır; satış yapan, ihracat geçmişi olan şirketi büyütmek için tasarlanmıştır. Başvuru şartlarındaki ihracat eşiği de bunu gösterir. Henüz düzenli ihracat yapmıyorsanız önce pazar ve alıcı tarafını kurmak gerekir.
- Hedef pazarları veriyle seçin: Yol haritası ve hedef pazar onayı, neden o ülkeyi seçtiğinizi açıklamanızı ister. Yöntem için hedef pazar tespiti rehberine bakın.
- Satış kanalını netleştirin: Tanıtım desteği alıcısı olmayan bir pazarda sonuç vermez. Distribütör ve ithalatçı bağlantılarını erkenden kurun; bkz. yurt dışında müşteri nasıl bulunur.
- Tescilleri erken başlatın: Hem yurt içi hem yurt dışı tescilin en az bir yıllık olması istenir; tescil süreci de zaman alır.
- Mali kayıtları düzenleyin: Programdaki şirketler her yıl haziran sonuna kadar bağımsız denetimden geçmiş mali raporlarını ve yol haritası ilerleme formunu sunar. Sunmayan şirketin destek oranı düşürülebilir ya da şirket kapsamdan çıkarılabilir.
Markalaşmadan önce ihracat altyapısı
Hedef pazarları seçiyor, o ülkelerde ürününüzü ithal eden firmaları buluyor ve ilk düzenli ihracatınızı kurmanız için süreci sizinle birlikte yürütüyoruz.
Sık sorulanlar
Turquality başvurusu için ne kadar ihracat gerekir?
Genelge’ye göre son üç takvim yılında ortalama en az 3.000.000 ABD doları ihracat yapılmış ve bu yılların her birinde ihracat olmalıdır. Son bir yılda en az 10.000.000 ABD doları ihracat yapan şirketlerde ihracat ortalaması ve tescil süresi şartları aranmaz.
Turquality destek oranı ne kadar?
Harcamaların %50’si desteklenir. Turquality’de beşinci yılda yapılan performans değerlendirmesinde puan yetersizse oran %40’a düşer ve şirket izlemeye alınır; sonraki değerlendirmede de yetersizse %25’e iner. %25’teyken de yetersiz kalan marka destek kapsamından çıkarılır.
Ön inceleme olumsuz çıkarsa ne olur?
Şirket ön inceleme bedelini yeniden ödeyerek tekrar başvurabilir; ancak iki başvuru arasında en az 6 ay olmalıdır.
TURQUALITY® logosunu kimler kullanabilir?
Yalnızca programa alınmış şirketler, program kapsamındaki markaları için kullanabilir. İzinsiz kullanım, Genelge’ye göre 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 30. maddesi kapsamında hukuki işlem doğurur.
Programdan ayrılan şirket yeniden başvurabilir mi?
Evet. Programdan çıkarılan ya da kendi isteğiyle ayrılan şirketler en az 2 yıl sonra yeniden başvurabilir. Önceki destek süreleri yeni süreden düşülür.
Kaynaklar
- İhracat Destekleri Hakkında Karar (Karar Sayısı: 5973), Resmî Gazete 18.08.2022, sayı 31927; son değişiklik Resmî Gazete 07.03.2026, sayı 33189: resmigazete.gov.tr
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelge ve ekleri (26.06.2026’da yürürlüğe giren metin): ticaret.gov.tr
Yazar
Alper Azakoğlu
30 yıldır organize sanayi bölgelerindeki üreticilere dış ticaret danışmanlığı ve dış ticaret müdürlüğü yapıyor. Bilgi Bankası’ndaki rehberleri sahadaki kendi vakalarından yazıyor.
