CE belgesi nedir? CE işareti nasıl alınır?
CE işaretinin ne olduğu ve ne olmadığı, hangi ürünlerde zorunlu olduğu, onaylanmış kuruluş, teknik dosya ve AB Uygunluk Beyanı, adım adım süreç ve Türkiye’deki karşılığı.
CE belgesi nedir?
“CE belgesi” diye bilinen şey aslında bir belge değil, ürün üzerindeki CE işaretidir. Üretici, ürününün AB mevzuatındaki güvenlik, sağlık ve çevre gereklerine uygun olduğunu uygunluk değerlendirmesiyle gösterir, AB Uygunluk Beyanı’nı imzalar ve işareti kendisi iliştirir. CE işaretli ürün Avrupa Ekonomik Alanı’nda serbestçe satılabilir.
CE işareti bir onay damgası değildir: AB’nin ya da başka bir otoritenin ürünü güvenli bulduğunu göstermez, menşe de göstermez. İşaret, üreticinin “bu ürün ilgili mevzuata uygundur” beyanıdır; arkasında teknik dosya durur.
Hangi ürünlerde CE işareti zorunlu?
CE işareti yalnızca bunu öngören AB mevzuatının kapsamındaki ürünlere konur. Ekim 2026 itibarıyla başlıca mevzuat şunlardır:
| Ürün grubu | AB mevzuatı |
|---|---|
| Makineler | 2006/42/AT Makine Direktifi; 20 Ocak 2027’den itibaren (AB) 2023/1230 Makine Tüzüğü |
| Elektrikli ekipman | 2014/35/AB Alçak Gerilim Direktifi |
| Elektromanyetik uyumluluk | 2014/30/AB EMC Direktifi |
| Telsiz ekipmanı | 2014/53/AB Telsiz Ekipmanları Direktifi |
| Elektrikli ve elektronik eşyada tehlikeli madde kısıtlaması | 2011/65/AB RoHS Direktifi |
| Oyuncaklar | 2009/48/AT Oyuncak Güvenliği Direktifi; 1 Ağustos 2030’dan itibaren (AB) 2025/2509 Tüzüğü |
| Kişisel koruyucu donanım (KKD) | (AB) 2016/425 Tüzüğü |
| İnşaat malzemeleri | (AB) No 305/2011 Tüzüğü; yerini kademeli olarak (AB) 2024/3110 Tüzüğü alıyor |
| Basınçlı ekipman ve basit basınçlı kaplar | 2014/68/AB ve 2014/29/AB Direktifleri |
| Gaz yakan cihazlar | (AB) 2016/426 Tüzüğü |
| Tıbbi cihazlar ve in vitro tanı cihazları | (AB) 2017/745 ve (AB) 2017/746 Tüzükleri |
| Patlayıcı ortamda kullanılan ekipman (ATEX) | 2014/34/AB Direktifi |
| Asansörler | 2014/33/AB Direktifi |
| Ölçü aletleri ve otomatik olmayan tartı aletleri | 2014/32/AB ve 2014/31/AB Direktifleri |
| Gezi tekneleri ve kişisel deniz taşıtları | 2013/53/AB Direktifi |
| Piroteknik ürünler | 2013/29/AB Direktifi |
| Piller ve bataryalar | (AB) 2023/1542 Tüzüğü |
Bir ürün birden fazla mevzuata girebilir; CE işareti hepsine birden uygunluğu gösterir. Kozmetik, tekstil ve gıda gibi ürün grupları bu listede yer almaz; kendi mevzuatlarına tabidir ve CE işareti taşımaz.
Yeni düzenlemelere dikkat edin. 29 Haziran 2023’te yayımlanan Makine Tüzüğü 20 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak; geçiş dönemi yoktur, o tarihe kadar piyasaya sürülen makineler Makine Direktifi’ne göre değerlendirilir. Yeni Oyuncak Güvenliği Tüzüğü 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi ve 1 Ağustos 2030’dan itibaren uygulanacak. Yeni İnşaat Malzemeleri Tüzüğü’nün hükümlerinin çoğu 8 Ocak 2026’dan beri uygulanıyor; eski tüzük, yeni uyumlaştırılmış standartlar yayımlandıkça kademeli olarak devreden çıkıyor.
Uygunluk değerlendirmesi ve onaylanmış kuruluş
Her mevzuat, ürünün uygunluğunun hangi prosedürle gösterileceğini belirler. Bu prosedürler AB mevzuatında “modül” olarak adlandırılır ve ortak çerçevesi 768/2008/AT sayılı Karar’dadır. Riski düşük ürünlerde üretici değerlendirmeyi kendisi yapabilir; riski yüksek ürünlerde bağımsız bir onaylanmış kuruluş (notified body) devreye girer.
| Değerlendirme yolu | Ne yapılır? | Onaylanmış kuruluş |
|---|---|---|
| Üreticinin kendi değerlendirmesi | Üretici testleri yapar ya da yaptırır, teknik dosyayı hazırlar ve uygunluk beyanını imzalar. | Gerekmez |
| Tasarım ya da tip incelemesi | Onaylanmış kuruluş ürünün tasarımını ya da bir numunesini inceler; üretim bu tipe uygun sürdürülür. | Gerekir |
| Kalite güvencesi | Onaylanmış kuruluş üreticinin üretim ya da kalite yönetim sistemini değerlendirir ve denetler. | Gerekir |
| Ürün doğrulama | Onaylanmış kuruluş ürünleri ya da tek bir ürünü test ederek uygunluğunu doğrular. | Gerekir |
Makine Tüzüğü’nün I. Ekinde sayılan daha riskli makineler, tıbbi cihazlar ve inşaat malzemeleri, onaylanmış kuruluşun sık devreye girdiği gruplardır. Onaylanmış kuruluşları AB üye devletleri görevlendirir; listeleri AB’nin NANDO veri tabanındadır. Kuruluşun ürününüz ve izlemeniz gereken prosedür için bildirilmiş olduğunu kontrol edin. Onaylanmış kuruluş üretim kontrolü aşamasında yer aldıysa (kalite güvencesi ya da ürün doğrulaması gibi) dört haneli kimlik numarası CE işaretinin yanına yazılır; kuruluş yalnızca tip incelemesi yaptıysa numara konmaz.
Dikkat
Piyasada “gönüllü CE sertifikası” adıyla, çoğu zaman test yapılmadan düzenlenen belgeler satılıyor. Avrupa Komisyonu bu belgelerin CE işareti için yasal olarak tanınmadığını ve yanıltıcı olduğunu açıkça belirtiyor. Sertifikayı düzenleyen kuruluşu NANDO’dan kontrol edin.
Teknik dosya ve AB Uygunluk Beyanı
Teknik dosya, ürünün mevzuata uygun olduğunu gösteren kanıtların toplamıdır. En azından şunları içerir:
- Üreticinin ya da yetkili temsilcinin adı ve adresi, ürünün tanımı ve tanıtıcı bilgileri (model, seri numarası)
- Tasarım ve üretimin yapıldığı tesisler
- Uygulanan mevzuat ve uyumlaştırılmış standartlar, izlenen uygunluk değerlendirme prosedürü
- Test sonuçları, parça listesi, etiketler ve kullanım talimatları
- Varsa onaylanmış kuruluşun bilgileri ve sertifikası; AB Uygunluk Beyanı’nın bir kopyası
AB Uygunluk Beyanı, üreticinin ürünün uygunluğundan tek başına sorumlu olduğunu beyan ettiği imzalı belgedir. Üreticinin adı ve adresi, ürünün tanımı, uygulanan mevzuat ve standartlar, varsa onaylanmış kuruluş, düzenleme tarihi ve imza yer alır. Beyan, ürünün satıldığı AB ülkesinin istediği dile çevrilmelidir.
Teknik dosya ve beyan, ürün piyasaya sürüldükten sonra en az 10 yıl saklanır ve talep edildiğinde yetkili makamlara sunulur. Mevzuat, ürün ya da üretici bilgileri değişirse güncellenir. Makine Tüzüğü, kullanım talimatının ve uygunluk beyanının dijital olarak verilebileceği koşulları da düzenler.
CE işareti nasıl alınır? Adım adım
- Mevzuatı ve standartları belirleyin. Ürününüzün hangi AB mevzuatına girdiğini ve hangi uyumlaştırılmış standartların uygulanabileceğini çıkarın. Standartlara uymak gönüllüdür, ama uyulduğunda ürünün mevzuata uygun olduğu varsayılır.
- Ürüne özgü gereklilikleri kontrol edin. Birden fazla mevzuat uygulanabilir; kimyasallar ya da çevre mevzuatı gibi başka AB kuralları da devreye girebilir. Kimyasal içeren ürünlerde örneğin güvenlik bilgi formu (MSDS) ayrıca istenebilir.
- Onaylanmış kuruluş gerekip gerekmediğine bakın. Mevzuat üçüncü taraf değerlendirmesi istiyorsa NANDO’dan uygun kuruluşu seçin.
- Ürünü test edin ve teknik dosyayı hazırlayın. Teknik dosya, onaylanmış kuruluşa başvurmadan önce, en geç ürün piyasaya sürülmeden önce hazır olmalıdır.
- AB Uygunluk Beyanı’nı düzenleyip imzalayın. Beyanla birlikte ürünün bütün sorumluluğunu üstlenirsiniz.
- CE işaretini iliştirin. İşaret görünür, okunaklı ve silinmez olmalı; en az 5 mm yüksekliğinde ve oranları korunarak. Tercihen ürünün üzerine, mümkün değilse ambalaja ya da eşlik eden belgelere konur.
AB’deki ithalatçı da ürünü piyasaya sürmeden önce üreticinin bu adımları tamamladığını kontrol etmek, uygunluk beyanını ve teknik dosyayı talep hâlinde hazır tutmakla yükümlüdür. Bu yüzden AB’li alıcınız bu belgeleri sizden isteyebilir. AB pazarının diğer gereklilikleri için Avrupa Birliği’ne ihracat rehberine, genel süreç için ihracat nasıl yapılır yazısına bakın.
Türkiye’de CE işareti
Türkiye, AB ile Gümrük Birliği çerçevesinde (1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı) AB teknik mevzuatını uyumlaştırmayı üstlenmiştir. Bu nedenle CE işareti Türkiye’de de aynı anlamla kullanılır.
- Çatı kanun: 12 Mart 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 12 Mart 2021’de yürürlüğe giren 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu.
- CE İşareti Yönetmeliği: 27 Mayıs 2021 tarihli ve 31493 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı; işaretin genel esaslarını düzenler.
- Onaylanmış kuruluşlar: Türkiye, 1/2006 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ile kuruluş bildirme yetkisi kazanmıştır. Kuruluşları yetkili kuruluşlar görevlendirir; Ticaret Bakanlığı bunları NANDO üzerinden Avrupa Komisyonu’na bildirir.
- Denetim: Piyasa gözetimi, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda dokuz yetkili kuruluş tarafından yürütülür. İthalatta denetlenecek ürünler her yıl tebliğle belirlenir; denetimler TAREKS üzerinden risk esaslı olarak yapılır. Yerli ve ithal ürünler aynı kurallara tabidir.
Sahte CE ve “China Export” efsanesi
İnternette, harfleri birbirine daha yakın yazılmış ve “China Export” anlamına geldiği söylenen bir işaretin CE’ye benzetildiği sık anlatılır. Konu Avrupa Parlamentosu’na 2007’de ve 2024’te yazılı soru önergeleriyle de taşınmıştır. AB mevzuatında böyle bir işaret tanımlı değildir; CE işaretinin biçimi ve oranları ise mevzuatta belirlenmiştir.
Asıl ders şudur: CE işareti üreticinin beyanıdır ve harfin şekline bakarak ürünün uygun olup olmadığı anlaşılmaz. Belirleyici olan, işaretin arkasındaki uygunluk beyanı, teknik dosya ve gerekiyorsa onaylanmış kuruluş sertifikasıdır. Tedarikçiden CE işaretli ürün alıyorsanız bu belgeleri isteyin.
AB’ye satmadan önce mevzuatı netleştirin
Ürününüzün hangi AB mevzuatına girdiğini ve alıcının isteyeceği belgeleri hedef pazarla birlikte çıkarıyor, uyum adımlarını ihracat planınıza bağlıyoruz.
Sık sorulanlar
CE belgesi ücreti ne kadar?
CE işaretini iliştirmenin kendisi ücretsizdir. Maliyet; testlerden, teknik dosyanın hazırlanmasından ve gerekiyorsa onaylanmış kuruluşun değerlendirmesinden doğar. Tutar ürünün karmaşıklığına ve izlenecek prosedüre göre değişir; birden fazla kuruluştan teklif alın.
CE belgesini kim verir?
Hiçbir kurum “CE belgesi” vermez. Uygunluğu üretici beyan eder ve işareti üretici iliştirir. Mevzuat gerektiriyorsa onaylanmış kuruluş değerlendirme yapar ve sertifika düzenler; bu sertifika teknik dosyanın bir parçasıdır, işaretin yerine geçmez.
CE işareti her ürüne konabilir mi?
Hayır. CE işareti yalnızca bunu öngören AB mevzuatının kapsamındaki ürünlere konur; kapsam dışındaki ürüne CE koymak yasaktır. Bu ürünler genel ürün güvenliği kurallarına tabidir.
Ürünü kendi markamla başka bir üreticiye yaptırıyorum; sorumlu kim?
Ürünü kendi adınız ya da markanızla piyasaya sürüyorsanız mevzuat karşısında üretici sizsiniz. Uygunluk beyanını siz imzalarsınız; bu yüzden tasarım ve üretim hakkında yeterli bilgiye ve belgeye sahip olmanız gerekir.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu, CE marking: üreticiler, ithalatçılar ve dağıtıcılar için sayfalar; New Legislative Framework ürün mevzuatı listesi: single-market-economy.ec.europa.eu
- Your Europe, CE marking; Technical documentation and EU declaration of conformity; Conformity assessment: europa.eu
- Regulation (EU) 2023/1230 on machinery (AB Resmî Gazetesi, 29.06.2023): eur-lex.europa.eu
- Avrupa Komisyonu, Toy safety (Regulation (EU) 2025/2509): single-market-economy.ec.europa.eu
- Belçika Federal Ekonomi Kamu Hizmeti, Construction products (Regulation (EU) 2024/3110): economie.fgov.be
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Ürün Güvenliği: CE İşareti, Onaylanmış Kuruluşlar, AB Teknik Mevzuat Uyumu: ticaret.gov.tr
- 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (Resmî Gazete 12.03.2020, sayı 31066) ve CE İşareti Yönetmeliği (Resmî Gazete 27.05.2021, sayı 31493): resmigazete.gov.tr
Yazar
Alper Azakoğlu
30 yıldır organize sanayi bölgelerindeki üreticilere dış ticaret danışmanlığı ve dış ticaret müdürlüğü yapıyor. Bilgi Bankası’ndaki rehberleri sahadaki kendi vakalarından yazıyor.
