GTİP nedir, ürününüzün kodu nasıl bulunur?

GTİP nedir?

GTİP, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu’nun kısaltması. Bir ürünün gümrükte hangi eşya sınıfına girdiğini gösteren 12 haneli koddur. Gümrük vergisi, ithalat izinleri, ticaret anlaşmalarındaki indirimler ve dış ticaret istatistikleri bu koda göre belirlenir.

Kodun ilk 6 hanesi Dünya Gümrük Örgütü’nün Armonize Sistem’inden gelir ve dünyanın neredeyse bütün ülkelerinde aynıdır. Bu ortaklık ihracatçı için çok değerlidir: Türkiye’de kullandığınız kodun ilk 6 hanesiyle Almanya’nın, Brezilya’nın ya da Kazakistan’ın gümrük kayıtlarında aynı ürünü arayabilirsiniz.

12 hanenin anlamı

Örnek olarak yangın söndürücüleri alalım. Türkiye’de bu ürünün kodu 8424.10 ile başlar.

• İlk 2 hane, fasıl: Ürünün ait olduğu büyük grup. 84. fasıl makineler ve mekanik cihazlardır.
• İlk 4 hane, pozisyon: Fasıl içindeki ürün ailesi.
• İlk 6 hane, alt pozisyon: Dünyada ortak olan son seviye. Yurt dışında alıcı ararken kullanacağınız kod budur.
• 7. ve 8. haneler: Avrupa Birliği’nin Kombine Nomenklatürü’nden gelir.
• 9. ile 12. haneler: Türkiye’ye özgü ayrımlardır; başka ülkelerin kayıtlarında karşılığı yoktur.

Doğru kodu bulmanın 4 adımı

1. Ürününüzü tarif edin. Neyden yapıldığını, ne işe yaradığını ve nasıl çalıştığını yazın. Sınıflandırma ürünün adına değil, bu özelliklerine göre yapılır.
2. Faslı bulun. Aşağıdaki 21 bölüm listesinden ürününüzün girdiği bölümü, sonra o bölümdeki faslı seçin.
3. Resmî tarife cetvelinde daraltın. Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde faslın açıklamalarını ve notlarını okuyarak pozisyona, oradan alt pozisyona inin.
4. Doğrulatın. Son kararı gümrük müşavirinizle verin. Emin olamadığınız durumlarda Ticaret Bakanlığı’ndan bağlayıcı tarife bilgisi isteyebilirsiniz.

Yanlış kodun bedeli

Gümrük kayıtlarında alıcı ararken ürünü adıyla değil koduyla ararız. Kod yanlışsa iki şey olur: Ya hiç kayıt çıkmaz ve “bu ülkede pazar yok” diye yanlış bir sonuca varırsınız, ya da başka bir ürünü ithal eden firmalara teklif gönderirsiniz.

Bu yüzden her alıcı araştırmasına ürünün kodunu birlikte doğrulayarak başlıyoruz. Gerekirse aynı ürün için iki üç yakın kodu birlikte tarıyoruz.

21 bölüm, 97 fasıl

Armonize Sistem eşyayı 21 bölüme ve 97 fasıl numarasına ayırır; 77. fasıl ileride kullanılmak üzere boş bırakılmıştır. Ürününüzün hangi bölüme girdiğini bulmak, doğru faslı bulmanın ilk adımıdır.

Bölüm	Fasıllar	Kapsam
I	01–05	Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler
II	06–14	Bitkisel ürünler
III	15	Hayvansal ve bitkisel yağlar
IV	16–24	Gıda sanayii ürünleri, içecekler ve tütün
V	25–27	Mineral ürünler ve yakıtlar
VI	28–38	Kimya sanayii ürünleri
VII	39–40	Plastikler ve kauçuk
VIII	41–43	Ham deri, deri, kürk ve bunlardan eşya
IX	44–46	Ağaç, mantar ve örme işleri
X	47–49	Odun hamuru, kâğıt ve karton
XI	50–63	Tekstil ham maddeleri ve mamulleri
XII	64–67	Ayakkabı, başlık, şemsiye ve benzerleri
XIII	68–70	Taş, alçı, çimento, seramik ve cam eşya
XIV	71	İnciler, kıymetli taşlar ve kıymetli metaller
XV	72–83	Adi metaller ve bunlardan eşya
XVI	84–85	Makineler, mekanik cihazlar ve elektrikli eşya
XVII	86–89	Kara, hava ve deniz taşıtları
XVIII	90–92	Optik, ölçü ve tıbbi cihazlar, saatler, müzik aletleri
XIX	93	Silahlar ve mühimmat
XX	94–96	Çeşitli mamul eşya (mobilya, oyuncak vb.)
XXI	97	Sanat eserleri, koleksiyon eşyası ve antikalar

Sık sorulanlar